Nhân lực chăm sóc người nước ngoài hoạt động trong môi trường cận y tế

Đơn vị hợp tác thực hiện phỏng vấn: Tổ chức y tế Nishinaka

Đây là một tổ chức y tế cung cấp liên tục và toàn diện các dịch vụ y tế, chăm sóc và hỗ trợ tại nhà, có trụ sở tại khu vực phía nam thành phố Osaka. Lấy Bệnh viện Nishinaka và Cơ sở chăm sóc và phục hồi chức năng cho người cao tuổi Nishinaka tại quận Higashisumiyoshi, thành phố Osaka làm trung tâm, tổ chức còn triển khai nhiều dịch vụ đa dạng như cơ sở phục hồi chức năng ngoại trú trong ngày, dịch vụ chăm sóc tại nhà, trung tâm lập kế hoạch chăm sóc, cũng như dịch vụ chăm sóc và điều dưỡng tại nhà theo hình thức định kỳ và hỗ trợ linh hoạt theo nhu cầu, v.v..

 

Nhân lực chăm sóc người nước ngoài tại Tổ chức y tế Nishinaka

Bạn Linh (Việt Nam): Sang Nhật năm 2016, hiện làm việc tại bệnh viện.
Bạn Mơ (Việt Nam): Sang Nhật năm 2019, hiện làm việc tại cơ sở chăm sóc và phục hồi chức năng cho người cao tuổi, đã có chứng chỉ chuyên viên chăm sóc phúc lợi.
Bạn Thủy (Việt Nam): Sang Nhật năm 2022, hiện làm việc tại cơ sở phục hồi chức năng ngoại trú trong ngày.
Bạn Akbar (Indonesia): Sang Nhật năm 2022, hiện làm việc tại cơ sở phục hồi chức năng ngoại trú trong ngày.

Từ trái sang phải: Bạn Linh, bạn Mơ, bạn Thủy và bạn Akbar.

 

―― Cơ duyên nào đã đưa các bạn đến với công việc chăm sóc tại Nhật Bản ?

Bạn Mơ:
Trước đây, tôi đã từng chăm sóc bà mình tại Việt Nam. Năm 2019, tôi sang Nhật Bản với tư cách thực tập sinh kỹ năng. Sau đó, khi chuyển sang diện Kỹ năng đặc định, tôi được Tổ chức hỗ trợ đăng ký giới thiệu làm việc tại cơ sở hiện tại. Khi đến tham quan cơ sở, tôi thấy các nhân viên luôn giúp đỡ và hỗ trợ lẫn nhau trong công việc. Tôi cảm nhận được bầu không khí làm việc rất tốt và thân thiện.

Bạn Thủy:
Sau khi đến Nhật Bản, tôi đã theo học tại một trường tiếng Nhật ở Nagoya trong 1 năm. Sau đó, tôi bắt đầu làm việc tại một cơ sở dành cho người khuyết tật ở Nagoya. Tại cơ sở này, nhiều người sử dụng dịch vụ ít giao tiếp, nên tôi mong muốn được trò chuyện nhiều hơn với họ. Vì vậy, tôi quyết định chuyển đến Osaka, nơi có nhiều bạn bè của mình. Tôi được giới thiệu một số cơ sở khác nhau, và khi đến tham quan, tôi đặc biệt ấn tượng với bầu không khí dễ chịu của Công viên Nagai gần cơ sở hiện tại, nên đã quyết định làm việc tại đây.

Bạn Akbar:
Tôi sang Nhật Bản để học tại một trường tiếng Nhật ở tỉnh Hyogo. Trong thời gian du học, tôi tìm việc làm thêm, nhưng do trường nằm ở khu vực miền núi nên xung quanh chỉ có các viện dưỡng lão. Vì vậy, tôi đã làm thêm tại một viện dưỡng lão đặc biệt. Trong quá trình làm việc, tôi dần cảm thấy công việc chăm sóc rất thú vị, và vì vậy đã quyết định theo đuổi công việc này một cách nghiêm túc.

Bạn Linh:
Năm 2016, tôi sang Nhật Bản với tư cách du học sinh và theo học ngành phiên dịch tại trường đại học. Sau khi tốt nghiệp, tôi làm việc tại một Tổ chức giám sát với vai trò phiên dịch cho các thực tập sinh kỹ năng trong lĩnh vực chăm sóc. Dần dần, tôi cũng muốn trực tiếp làm việc trong lĩnh vực chăm sóc, nên đã chuyển tư cách lưu trú từ “Kỹ thuật / Tri thức nhân văn / Nghiệp vụ quốc tế” sang “Kỹ năng đặc định ngành chăm sóc”.
Tôi lựa chọn cơ sở này vì trong buổi phỏng vấn, tôi được biết có những nhân viên người nước ngoài đã làm việc liên tục từ 2 đến 3 năm trở lên. Điều đó khiến tôi cảm nhận đây là môi trường làm việc nơi người Nhật và người nước ngoài có thể cùng hợp tác mà không có sự phân biệt.

 

―― Xin các bạn chia sẻ về công việc hằng ngày tại cơ sở mà các bạn đang làm việc.

Bạn Thủy:
Tại cơ sở phục hồi chức năng ngoại trú trong ngày, nội dung công việc thay đổi tùy theo nhiệm vụ được phân công trong ngày. Vào những ngày phụ trách hỗ trợ tắm, tôi hầu như dành cả ngày để giúp người sử dụng dịch vụ tắm rửa, có những ngày tôi phụ trách các hoạt động giải trí hoặc hướng dẫn tập thể dục. Ngoài ra, đôi khi tôi cũng đảm nhận việc đưa đón người sử dụng dịch vụ, hoặc đi cùng bác sĩ trong quá trình thăm khám. Vì có nhiều người sử dụng dịch vụ còn khỏe mạnh, nên việc trò chuyện với họ rất vui.

Bạn Akbar:
Tại cơ sở phục hồi chức năng ngoại trú trong ngày, có cả người sử dụng dịch vụ đã 104 tuổi, nhưng đối với những người vẫn có thể tự đi lại, tôi khuyến khích họ đi lại bằng chính sức lực của mình. Đây chính là quan điểm chăm sóc đặc trưng của Nhật Bản.

Bạn Mơ:
Tại cơ sở chăm sóc và phục hồi chức năng cho người cao tuổi, có 4 ca làm việc gồm ca sáng, ca ngày, ca chiều và ca đêm. Về cơ bản, tôi thực hiện các hoạt động chăm sóc cần thiết để người sử dụng dịch vụ có thể sinh hoạt hằng ngày, nhưng nội dung công việc sẽ khác nhau tùy theo ca làm và nhiệm vụ được phân công. Ví dụ, những việc như cắt móng tay cho người sử dụng dịch vụ cũng do nhân viên điều dưỡng thực hiện. Ở Việt Nam, đây thường là công việc do người thân trong gia đình làm, nên ban đầu tôi khá bất ngờ.

Bạn Linh:
Tôi đang làm việc tại bệnh viện. Bệnh nhân ở đây sinh hoạt trong các phòng 4 người, trong đó nhiều người bị liệt giường. Vào buổi sáng, tôi thực hiện bàn giao ca, hỗ trợ thay tã và thay ga giường. Vào giờ ăn trưa, tôi hỗ trợ ăn uống, còn buổi tối tôi trực các cuộc gọi từ y tá. Bệnh nhân được tắm 3 lần mỗi tuần. Khi trực ca đêm, tôi giúp chuẩn bị bữa tối, hỗ trợ thay tã, đồng thời phụ trách bàn giao ca cho nhân viên ca ngày hôm sau. Những công việc như hút đờm là nhiệm vụ của điều dưỡng, nên tôi không thực hiện.

 

―― Nghe nói bạn Linh từng làm việc ở nhà chăm sóc theo mô hình nhóm. Công việc ở đó có khác gì so với hiện tại không ?

Bạn Linh:
Khi tôi làm công việc phiên dịch tại nhà chăm sóc theo mô hình nhóm, nếu người sử dụng dịch vụ bị bệnh, họ sẽ được đưa vào bệnh viện và tôi không biết chuyện gì sẽ xảy ra sau đó. Nội dung công việc tại bệnh viện cũng khó hơn so với ở nhà chăm sóc theo mô hình nhóm, nhưng vì muốn hiểu sâu hơn về chăm sóc và y tế tại Nhật, tôi đã quyết định thử thách bản thân. Tôi thật sự rất vui khi thấy những bệnh nhân nặng hồi phục, và điều đó đã khơi dậy sự tò mò của tôi về những phương pháp chăm sóc có thể giúp họ khỏe lại.

 

―― Lúc đầu, các bạn có gặp phải khó khăn gì không ?

Bạn Mơ:
Lúc đầu, tôi không biết cách chăm sóc đúng, nên đã thực hiện sai và bị đau lưng. Kể từ đó, tôi luôn đặc biệt chú ý để áp dụng đúng các phương pháp chăm sóc.

Bạn Thủy:
Tôi đã gặp khó khăn khi sử dụng tiếng Nhật trong công việc. Ví dụ, khi làm người dẫn chương trình các hoạt động giải trí, v.v. trước mặt người sử dụng dịch vụ, tôi gặp khó khăn trong việc tìm từ tiếng Nhật để diễn đạt chính xác những điều mình muốn nói.

Bạn Linh:
Tại bệnh viện, tôi cũng thực hiện công việc xử lý sau khi bệnh nhân qua đời. Tuy nhiên, khi lần đầu tiên nhìn thấy gương mặt của một bệnh nhân đã mất, tôi thực sự rất sốc. Đây là trải nghiệm mà tôi không thể có được khi làm việc tại nhà chăm sóc theo mô hình nhóm.

Bạn Akbar:
Ở Indonesia, số người mắc chứng sa sút trí tuệ khá ít, nên khi sang Nhật, tôi rất ngạc nhiên khi thấy nhiều người mắc chứng này. Ban đầu, tôi thực sự không hiểu rõ hành vi của họ và đã gặp khá nhiều khó khăn trong việc tìm cách ứng xử phù hợp.

Bạn Mơ:
Lúc đầu, tôi cũng rất sợ khi thấy những người sử dụng dịch vụ mắc chứng sa sút trí tuệ đột ngột nổi giận hoặc la hét lớn. Có lần, khi một người sử dụng dịch vụ nói rất mạnh: “Tôi muốn về nhà”, dù tôi đã cố thuyết phục nhưng họ không nghe, thậm chí còn nói: “Hãy gọi cảnh sát”. Trong những tình huống đó, tôi đã được các nhân viên đi trước và đồng nghiệp hướng dẫn cách xử lý, và dần dần học được cách ứng xử phù hợp với họ.

Bạn Linh:
Khi làm công việc chăm sóc, tôi nghĩ bản thân đã trở nên kiên nhẫn hơn (cười). Trước đây, tôi thường cảm thấy khó chịu khi thấy người cao tuổi nói những điều hơi ích kỷ, nhưng nhờ công việc này, tôi đã hiểu hơn về người cao tuổi và bắt đầu tự hỏi: “Tại sao người này lại nói như vậy nhỉ ?!”.

Bạn Akbar:
Bản thân tôi cũng đã thay đổi. Từ khi bắt đầu làm công việc chăm sóc, tôi luôn chú ý và quan sát cẩn thận hơn mỗi khi thấy người cao tuổi băng qua đường. Tôi cảm thấy bản thân đã trưởng thành hơn về mặt con người (cười).

 

―― Năm nay, bạn Mơ đã đỗ Kỳ thi chứng chỉ quốc gia ngành chăm sóc phúc lợi. Bạn đã học tập như thế nào để đạt được điều đó ?

Bạn Mơ:
Tôi đã tự mua giáo trình để học. Sau đó, tôi giải rất nhiều đề thi chứng chỉ quốc gia các năm trước. Tôi nghĩ rằng việc giải thật nhiều đề là điều quan trọng nhất.

Bạn Thủy:
Tôi dự định tham dự Kỳ thi chứng chỉ quốc gia lần thứ 38 vào tháng 1 năm 2026. Tôi đang tham gia một cộng đồng học trực tuyến do những người Việt Nam đã sống lâu tại Nhật và đã có chứng chỉ chuyên viên chăm sóc phúc lợi làm giáo viên, và những buổi học này thực sự rất hữu ích đối với tôi.

 

―― Cuối cùng, xin gửi một thông điệp đến những người nước ngoài đang cân nhắc làm việc trong lĩnh vực chăm sóc tại Nhật Bản.

Bạn Linh:
Công việc tuy rất bận rộn, nhưng tôi nghĩ đây là một công việc đầy thử thách, vì có thể học được rất nhiều điều.

Bạn Akbar:
Giao tiếp với những người xung quanh rất quan trọng, nên bạn cần học thật tốt tiếng Nhật. Nếu bạn nỗ lực hết mình, chắc chắn mọi người tại nơi làm việc cũng sẽ luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn.

Bạn Thủy:
Tôi tiếp tục làm công việc chăm sóc vì thấy vui khi được trò chuyện với người sử dụng dịch vụ. Tôi mong mọi người sẽ tiếp xúc với họ thật chu đáo, như chăm sóc chính người thân trong gia đình mình.

Bạn Mơ:
Các cơ sở chăm sóc tại Nhật Bản đều có môi trường làm việc thuận tiện. Nếu bạn có chứng chỉ chuyên viên chăm sóc phúc lợi, cơ hội để phát huy năng lực sẽ còn rộng mở hơn. Hãy mạnh dạn thử thách bản thân nhé!

 

Chia sẻ của ông Hiramatsu, người đang hỗ trợ nhân lực chăm sóc người nước ngoài tại Tổ chức Y tế Nishinaka

Tổ chức của chúng tôi từ sớm đã tiến hành chuẩn bị tiếp nhận nhân lực chăm sóc người nước ngoài, nhằm chủ động ứng phó với tình trạng thiếu hụt lao động trong tương lai. Điều quan trọng nhất đối với tôi là tạo ra một môi trường mà những người đến từ các quốc gia xa xôi có thể dễ dàng chia sẻ khi gặp khó khăn hay trăn trở. Chúng tôi phối hợp với các Tổ chức hỗ trợ đăng ký để xây dựng một hệ thống giúp họ trao đổi một cách thoải mái. Vì khi đến Nhật Bản một mình, họ chắc hẳn sẽ cảm thấy lo lắng và chưa quen với cuộc sống ở đây, nên tôi cho rằng việc đồng hành cùng nhân lực chăm sóc người nước ngoài, ngay cả với những vấn đề nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày, là rất quan trọng. Ngoài ra, nếu đạt được chứng chỉ quốc gia chuyên viên chăm sóc phúc lợi, người lao động có thể bảo lãnh gia đình sang Nhật cùng làm việc và sinh sống lâu dài. Đối với những người đặt mục tiêu đạt được chứng chỉ này, chúng tôi tổ chức các lớp tiếng Nhật và các khóa ôn luyện Kỳ thi chứng chỉ quốc gia ngành chăm sóc phúc lợi, nhằm cung cấp sự hỗ trợ học tập bài bản và toàn diện. Mong ước lớn nhất của tôi là đội ngũ nhân lực chăm sóc người nước ngoài có thể làm việc vui vẻ và luôn nở nụ cười, bởi họ đã vượt qua một chặng đường dài để đến với Nhật Bản. Tôi tin rằng việc xây dựng một môi trường nơi họ có thể yên tâm và hăng hái làm việc sẽ góp phần nâng cao chất lượng y tế và chăm sóc của toàn bộ tổ chức.